quinta-feira, 23 de maio de 2019

Da pesca do bacallau e outras artes

Falan pola radio de que a Podemos o PSOE lle concedería carteiras sen importancia. Nin Xustiza nin Interior nin Facenda nin Exteriores… E fan o chiste: «Cultura!», di un. «Cultura e Pesca», engade outro. O terceiro, crava o estoque: «E Medio Rural!» He, he. Esmendréllanse eles. Ese é o nivel. Esa é a consideración do que é importante e o que non alí onde se corta o bacallau. Veremos cando non haxa bacallau que cortar.

(Seguimos sen novas do rapto de Europa. O barullo do Brexit non terá algo que ver con este silencio espeso? E o de aí ao lado, Cataluña, creo que se chama?)

O rapto de Europa

E eu pregunto(me), non é por nada, só por ver se estou confundida ou se non, esta fin de semana que vén hai ou non hai eleccións europeas? Porque calquera diría que non, que a papeleta azul (boto en falta unha papeleta rosa perfumada) é só un erasmus para adultos.

A grandes males

Dígovos que soño con ter un choio de horario fixo de sete a tres, pagas extraordinarias, fins de semana e festivos libres, vacacións pagas. Tamén vos digo, xa o tiven e non o aturei: a depresión dos luns e o síndrome posvacacional acababan comigo.

domingo, 19 de maio de 2019

Repenicar e dicir misa

Que frustrante. Acabo de ter unha ocorrencia sensacional que pensaba escribir aquí e, ala, aparéceme unha gralla no texto que estou a revisar. Corríxoa e, contra!, esqueceume a ocorrencia sensacional. En que raio andaría eu a pensar?!

sábado, 18 de maio de 2019

De fitos a chitos

É indigno, en verdade vos digo, dun país coma o noso, no que tanta xente morreu e matou por un déixame estar quieto ese marco, que aparezan agora leiras e veigas delimitadas por chitos, varas esqueléticas, mormente de arcolito, coroadas por rechamantes envases de plástico e tetrabriks. Máis vos valía aprender a marcar territorio coma os cans!

#deverlixonocampoataasorellas

quarta-feira, 8 de maio de 2019

Experiencias extrasensoriais

Se algunha vez metestes no microondas unha caneca coa intención de ferver a auga que non estaba no seu interior, sabedes do que vos falo.
(Supoño que o detalle de que a colocase boca baixo só interesa de cara ao futuro que me espera… aí xa á volta da esquina.)

quarta-feira, 1 de maio de 2019

Sinopse

Levo tempo (case desde a adolescencia) a cavilar en escribir as miñas memorias. Teño que recoñecer que se non me poño mans á obra é porque, un día por outro, nunca me acordo. Pero antes de morrer ao máis tardar, póñome. Ao cabo, a pouco que invente, en medio folio despáchoas.

terça-feira, 30 de abril de 2019

Belga, por defecto

Pois nada, que estaba no despacho da traballadora social cubrindo papeis (necesitaba unha intérprete de administrés, idioma que non domino) e chegamos ao punto dos datos persoais. Entón preguntoume: nacionalidade? Quedei calada. Apetecíame dicir «belga». Non por nada, que non teño nada en contra nin a favor dos belgas nin de Bélxica, que aló só estiven unha vez e desde aquela comín caldo abondo. Apeteceume dicir «belga» porque soa ben. Belga. É unha palabra curta, eufónica, cunha terminación en -a que non compromete a nada. Unha debera poder escoller nacionalidade sen dar explicacións igual que escolle nome. Pero é como o número do DNI. Apóñencho.
Así que calei e deixei que a traballadora social puxese o que a ela lle pareceu. Co bonito que quedaría alí no impreso: «nacionalidade: belga».

P. S.: Conste que esa foi a opción do outro día. Igual para a próxima, máis tirando para o verán, apetéceme ser inuit, que tamén me gusta moito como soa.

quinta-feira, 25 de abril de 2019

Un espectáculo! Ou cando o extraordinario é a norma

Norma fóra de toda norma, claro, que iso foi o que nos brindou onte ―e non para variar ― o Pedro Lamares no seu (e dos poetas, dígase, que algunha parte de culpa teñen) espectáculo! (xa o dixen?) «A poesia é uma arma carregada de futuro».
Houbo salvas de palabras ao ar que logo choveron, ora como pétalas, ora como pedrazo (veu a primavera), sobre un auditorio cheo, ó marabilla!, de xente nova, que no fin se puxo en pé como quen canta un himno coa man alí onde se sente latexar máis forte o corazón.
E unha, que só se reconcilia co mundo (tan inintelixible aínda) a través da poesia ben-dita, durmiu esta noite máis sosegada, malia a tormenta.

terça-feira, 23 de abril de 2019

Incógnita

En que momento da transición do anonimato á fama se produce esa brecha pola cal pasas de que che agrade que unha persoa descoñecida te recoñeza na rúa a saír da casa con lentes de sol, gabardina e barba postiza?

segunda-feira, 22 de abril de 2019

Mal tempo de abril

Almorzo con cadáveres
e sol:
atentados, guerras, feminicidios,
moita luz de fondo.

Pero pasamos á publicidade e, ó!, unha empresa de alarmas ofréceme toda a tecnoloxía ao meu alcance polo prezo dun café diario para que poida vivir sen sobresaltos…

terça-feira, 16 de abril de 2019

Ata un día

A historia da humanidade non é senón unha reconstrución continua. Hoxe construímos, mañá destruímos, pasado reconstruímos, ao outro volvemos destruír. É así. O ser humano ergueuse, porque só iso lle permitiría caer e ter unha xustificación para se erguer de novo.
Erguidos, convencémonos de que por moitas veces que caiamos, sempre nos poderemos erguer para seguir construíndo e destruíndo. Erguidos, cremos na resurrección depois da morte. Ás veces, destruímos a través do lume, que é unha forma de matar, para que das cinzas, da morte en escamas, xurda vida. E así ten sido polos séculos dos séculos. Ata un día. O do Xuízo Final, que non será outro máis que aquel no que tras a destrución nin cinzas queden. E ninguén nin nada nos erguerá de entre os mortos.

#hoxeestóuchevosapocalíptica

Unha proba de merda

Que unha cantidade ínfima da propia merda (con perdón da vosa cara) lle poida salvar a unha a vida parece milagre, mais é ciencia do século vinteún. Por iso talvez non se entende que haxa tantas vidas que non queiran salvarse a través da ciencia, comprobada e demostrada, e se arrisquen logo, na hora fatal («Ten vostede cancro de colon», di o médico) a encomendarse a espíritos en formas diversas, na ilusión ilusa de pretender sandar con oracións, ofrendas e imposicións de mans o que non se quixo evitar cunha merdiña (xa sen perdón ningún) de proba.

E viva a sanidade pública!

#eufixenotestdesangueenfeces

domingo, 14 de abril de 2019

De como o tamaño non importa ou talvez si cando se toma café a deshoras

Dime o segundo mandamento: «Non tomarás café en van». Sobre cuncas, porén, non hai nada escrito, así que tomei ―como mirando para outro lado―, tomei café en cunca despois de xantar, e non debía. Consciente de que aínda non sendo pecado nin mortal, a inxestión de café despois do xantar (dígase: des que ingresei en cafeinómanas descafeinadas) sería garantía de insomnio (unha especie de efémera vida eterna alén do día), tomei café. E todo para sumirme na mínima e transgresora éxtase hipnótico-vixilante das tardes en que deixo as palabras alleas sacudírenme os ouvidos como se fosen (im)propias.

Todo isto para dicir que onte tiven o privilexio de navegar sobre unha de tantas pontes que tece Yolanda Castaño, onde me reencontrei con vhm (que de tan maiúsculo adelgazou e deixou o pelo todiño descender ás barbas); que xuntos atravesarmos o mundo de leria coa enorme Antònia Vicens, mentres o Ismael Ramos (reservando o verbo que o fai medrar) nos fotografaba para a prehistoria; e que, como broche do día que non fecha, apañei un terceiro grao do gran Vilas, que ao final, e salvando as distancias, tampouco é moito máis alto ca min.

#daquelescafésestesinsomnios

quinta-feira, 11 de abril de 2019

Non se pode estar a todo

E resulta que fun levar a moto ao taller, que xa lle ía tocando. Fago un treito a pé, cara á parada do bus, que aínda vai tardar en chegar, pero vou armada de libro, non hai fallo. E mentres camiño, tan concentrada nos meus desvaríos, arrímaseme un coche. Que se vai ben por aí para Tomiño, pregúntame un portugués. E eu toda contenta de ser útil, explícolle, advírtolle e doulle todas e cada unha das indicacións posibles para chegue ao destino sen perderse. E mentres o fulano arrinca e marcha, eu boto a andar e de socato penso case que en voz alta: «Cagontal, que eu tamén vou para Tomiño!». E quedo alí, como a idiota que son, a mirar para o coche ao lonxe...

sexta-feira, 29 de março de 2019

Das pequenas cousas

Se non son rica é porque non me peta

Total que vou cas da veciña por ovos e entanto lle entrego oveira e cartos, falamos da abeleira que ten no zarrado das galiñas e de que se dá ou non dá e do calibre, que é bo e bonito ai non, e da que me promete un fillo (que non pasou media hora e xa me timbraba na cancela grande con el, criaturiña, nunha maceta). E acabada a conversa, que ten cada unha que ir á vida, vai e entrégame a oveira coa media ducia de ovos de ida e os cartos de volta. E non fose que caín da burra cando xa marchaba, houbo ser hoxe, 28 de marzo de 2019, xoves por máis sinais (e hai quen diga, quinta feira), o día máis rendible da miña vida: ovos, euro e medio e promesa de abeleira nunha carretada.

sábado, 18 de agosto de 2018

Nada se perde

E así levo nin sei os días. Desapareceu o crebanoces. Fose eu escritora insigne e morta, escribiría un conto fermoso para que un compositor máis insigne pero igual de morto crease sobre el unha música danzable. Pero non. Son nada máis un ser humano racional desconcertado á procura do cascanoces perdido. Xa revirei a casa de arriba abaixo. Remexín en caixóns, lacenas, gardarroupas e ata na neveira e no caldeiro do lixo. Nin rastro. E así, cada noite ao rematar a cea, mentres escacho a ración anticolesterólica de noces violentamente coa man dun morteiro, esculco, entre golpe e golpe, nos obxectos circundantes un indicio, por leve que sexa, que me corrobore a veracidade da lei da conservación da materia.

domingo, 1 de julho de 2018

A parábola do © (IV)

E fin… que non xustifica os medios

Total, que cando chegaron Xudas e Pedro, había arredor do mestre unha multitude congregada, pobo con fame, hipotecado e sereno.
—Hostias, tío! —exclama Pedro—, está isto petado.
―Cheiroulles o peixe ao lonxe ―funga Xudas—. Non nos vai chegar a un dente.
—Calma, ho, que ten aí a Mada un trebello que lle ronca o asubío. Vas ver.

Tomás, que estaba nun aparte observando o panorama con desconfianza, levántase e ségueos. Os tres achéganse a Xesús, bísballe Pedro unhas palabras e, a un aceno do mestre, diríxense xuntos a un alboio.

—Isto é o que nos deron —di Pedro pousando o pan e os peixes nunha mesa.
—Non sei eu… Deixa ver… —interrompe Tomás, e debruzándose unha chisca, osma abrindo moito as ventas e mete o dedo nas galadas—. Pois son frescos. Manda carallo.
—E logo, que pensabas? —retrúcalle ofendido Xudas.
—Haxa paz —acouga Xesús os ánimos.

Nun canto está Madalena, nun escritorio ben arrombadiño, diante dun ordenador cunha flamante impresora 3D. Madalena, por se o lector despistado descoñece o dato, é a tal cociñeira-blogueira-youtubeira-instagrameira (por esta orde) que acadou sona e gloria polas súas receitas de muffins e cupcakes, entre as cales as máis apreciadas, abofé, son as de lágrimas de chocolate. Pero non quedan por aí as súas habilidades sociotecnogastronómicas. Ouve falar os tres homes e bufa para os seus adentros: «Deus me dea paciencia…».
―Non pensaredes que con iso ides dar de comer o xentío que está aí fóra? ―di Filipe, que acaba de asomar pola porta.
Xesús mírao desconsolado.
―Eu tiña máis en mente unha cea íntima, cos colegas, para trece persoas.
A Madalena bufa de novo, desta vez sonora e cabreadamente.
―E tócame a min facer milagres, claro. Como aquí ninguén sabe manexar o cacharro este máis ca min…
―Muller… Pensa que o día en que se escriba un libro sobre a miña vida, paixón e morte, ti has saír tamén.
―A ti ninguén che explicou o que é un salario digno? ―retruca. Logo, ao ver a Xesús cunha cella arqueada, interrogativa, con esa cara de inocentón que tanto lle acae, decide que noutra non a pillan―. Trae acá a bola e mais os xurelos, anda.

* * *

Unha hora despois, todo é alegría e bocas que mastigan no terreiro da Pega Xorda, manteis polo chan e vasos no aire.

―Non sei, para min que estes inventos van quitar moitos postos de traballo… ―quéixase Xudas lambendo na espiña pelada do seu cuarto xurelo.
―Xa ―concorda Pedro―, pero ti pensa que se non, un non pode comer todo o que lle apetece.
―Ha chegar un momento en que ninguén vaia pescar, en que os panadeiros deixen de facer pan… E entón, de onde sacaremos a materia prima para as copias? ―insiste Xudas.
Pedro mírao atónito.
―Veña, non me rompas a cabeza. Se non hai peixe, comemos carne e punto.
«Hostias en vinagre imos comer» pensa Xudas, pero cala e bota a man a outro xurelo.

domingo, 29 de abril de 2018

A raposa e a tradutora

Hai días en que cando me levanto me apetece dedicarme a criar galiñas. Digo «hai días en que cando me levanto» porque é o que me apetece todas as noites cando me deito: criar galiñas, Liberalas do medo á raposa pola mañá cedo, lerlles poemas baixo as primeiras chuvias de outono, esparexerlles millo como quen planta ovos, lerlles poemas á sombra do mediodía en agosto, falarlles con palabras mansas cando o miñato espreita e convidalas a un banquete de verzas con miñocas, lerlles poemas cando cae o sol de inverno, pórlles auga limpa nos bebedoiros, lerlles poemas cando o salpedrés de primavera sementa de angustia as froiteiras, fecharlles a porta do galiñeiro á noitiña deixando fóra o medo á raposa. Criar galiñas e ler poemas para me liberar do medo á raposa.

quinta-feira, 12 de abril de 2018

Acordo de confidencialidade

Non vos podo contar de que vai a peli por aquilo do acordo de confidencialidade e tal, pero o caso é que hai un cineasta polo medio (taaaan típico, meus!) que ten una depre de aquí á Habana porque non se lle ocorre ningunha idea para una peli e a noticia que dan pola tele aínda o chafa máis. Total que vai a chavala que está con el desdesconsolándoo e dille que por que non fai unha peli sobre o que está sucedendo. E el vai e flipa en cores, pois claro, que idea pistonuda, acabáronselle os males todos... E a min dáme unha peniña que me parte a alma porque non lle podo dicir (puto acordo de confidencialidade!) que a peli xa está feita, que a estou traducindo eu. Ás veces tamén se sofre traducindo, non vaiades pensar.

terça-feira, 3 de abril de 2018

A parábola do © (III)

Capitulo terceiro

Co estómago reconfortado e remorsos na mente, entran Xudas e Pedro na peixaría O Gran Sol, que rexenta un Odiseo de augamar a gorecer o cranio, nariz de hipocampo e dedos como batidos percebes de sol, as palabras contadas e o cheiro a algas podres. O xénero á vista é escaso e caro: gambas frescas de antonte, pescada de ollar toldado, sardiñas mudas e, sorpresa!, unha patela de xurelos que aínda hai dúas horas, desprecavidos, namoraban carapaus e agora van a cinco euros o quilo.
―Boas.
―Xa foron mellores. Que vai ser?
Xudas e Pedro míranse. O un, as mans nos petos, relaxado; petando o outro coa man no peito, pola súa grandísima culpa están como están. Nin para un quilo. Míraos o Odiseo e regaña a queixada ofrecéndolles na almea da boca un canto de sereas.
―Téñovos aquí algo espectacular. Por trinta euros levádelos e perdo diñeiro.
E sácalles de debaixo do mostrador un par de ollomoles lustrosos.
―Tomara eu ter trinta moedas!, xa non digo de prata ―responde o Xudas, soñador—. Outro día será.
―Cantos xurelos nos dás por dous euros?

Así, refan o camiño, dous fermosos xurelos a abanar nunha branca bolsa plástica no guiador canda unha bola de pan trigo país de ningures, que lles vendeu polo último euro o Tafonas: Pan, Fariña e Empanadas Honorato.

terça-feira, 20 de março de 2018

A parábola do © (II)

Segundo capítulo


Vai frío, esfumado pola néboa albíscase no río un carocho capado, o traxe laranxa fosforito do pescador cobra vida e larga o trasmallo. Gralla unha garza nese algures que a ninguén importa. Ao galope cabalga un xinete, dous sacos abrancuzados nas ancas. Troca un aceno con Xudas, veloz como o aire que arrastra e libera cirros de fariña ou terra.
—Quen era ese animal? Coñécelo?
—Ese? É o Saulo do Tafonas. Non ten sentidiño ningún. Calquera día cae do cabalo.
Chegan á rotonda sen barco que a naufrague e con ela ao sol da atardecida. Atravésana recta coa debida neglixencia e as preferencias pasadas habilmente polo forro. Máis adiante bordean o edificio chato da lonxa onde, baixo o zunido da poxa, buligan como abázcaros en celo as furgonetas dos intermediarios, Peixe e Marisco Aureliano, a Flor dos Mares, O Bonito… Cando alcanzan a volta da Quirincosta asáltaos nas ventas o cheiro a callos da Delmira.
—Mandámoslle unha birra? —propón o Pedro, agarimando o billete sobado no peto.
—Eu non teño un peso.
—Teño eu.
Xudas senta á porta na única mesa, arrimada á parede amarelo mexo, mentres o Pedro mergulla a cabeza no frescor balorento e escuro do local.
—Boas!
A Delmira asoma por detrás da barra, o mandil de flores exóticas relimpo, as guedellas pedreses recollidas nun chicho, os peitos mortos. Nos labios debúxaselle un saúdo calado.
—Ponos aquí dúas birras con algo, Delmi, anda.
Ao pouco saen as cervexas frías acompañadas de senllas tapiñas de callos, caldosas, fumegantes, un recendo a gloria para estómagos sufridos, catro bocados de paraíso. O Xudas xa enleou o cigarro e fuma por fumar, os ollos piscos, a gorxa seca, rouca a voz se falase. Quita o Pedro do peto o billete, estírao coas mans antes de pousarllo na man á Delmira, que entra e volve, decontado, con tres moedas de euro. Non reclama propina nin lla dan. Un remorso carga no ambiente. Tose primeiro o Xudas, o Pedro logo.

terça-feira, 13 de março de 2018

A parábola do ©

(Esta é unha obra de ficción inventada. Calquera parecido con lugares, casos e persoas reais ou imaxinarias é pura coincidencia no caos do destino… ou a providencia. A escribidora non ten culpa de que no mundo non haxa nada novo baixo o sol e á realidade lle dea sempre por imitar a realidade da que a fabulación se nutre. A escribidora non pretendeu nunca ofender sensibilidades sensibles nin dignas dignidades, menos aínda honras honradamente honrosas: o que se pica, allos come ou ten alerxias.)











Capítulo primeiro

Estaba unha tarde Xesús cos seus discípulos e vai e di:
—Oíches, Pedro, vas ao súper e traes uns pans e uns peixes para a cea?
—Vale. Algo máis, tío?
—Non, ho, que andamos como as putas na coresma. Pilla do máis barato que haxa. —E alcánzalle un billete de cinco euros que o Pedro mira con resignación.

Total que o Pedro dille ao Xudas que o leve no vespino, así non ten que cargar coa compra. O Xudas, malia andar a velas vir como eles todos, sempre ten o depósito do ciclomotor cheo; o Pedro, como vai de paquete, tamén sempre mira para o outro lado e, se lle preguntasen, negaría tres veces en plan «Que sei eu de onde quita este a gasofa! Nin idea! A min que me contas!». Conque alá os van, prrrr, prrrr, prrr, prrrr, pr…, evitando as estradas principais (tampouco ten claro o Pedro se é por falta de permiso, de papeis ou por consumo de algunha substancia máis ou menos ilegal, que desde que viu o mestre camiñar polas augas, toda alucinación lle parece digna de creto e merecente de respecto) polas pistas da parcelaria, flanqueados de leiras á esquerda, de augas á dereita.

(continuará… se o tempo e as autoridades o permiten)

segunda-feira, 22 de janeiro de 2018

Aínda a primavera

Primavera








Temía sobre todo o final, temíao polo moito que me estaba gustando: tanto como a escolla do título é crucial a da derradeira frase —para min, digo. Así que deixeime ir devagar polas páxinas, coma quen viaxa a pé e escoita, osma, apalpa nos instantes. Era o meu privilexio de lectora e, á noite, como un morto máis no faiado, espreitaba os pasos e as voces que poboaban esa vila de cadáveres vivos, de silencios estridentes, de pantasmas luminosas.

Onte caeu día enteiro unha poalla mansa. Era de tarde. Prendín a estufa co seu ritual de garabullos por tamaños ata chegar á acha que roxe e escorrenta a humidade. Sentei na butaca verde coa infancia de Susana entre as mans e con ela chegoume a noite pola fiestra dentro. Cando acordei, recendía a abril.

(Escrito ao abrigo de A nena do abrigo de astracán, Xabier P. DoCampo, Edicións Xerais de Galicia, 2017)

sexta-feira, 7 de outubro de 2016

Crueldade animal

Total, que vai o tío e espeta, así, en seco, pola radio, sen que ninguén o chamase (de feito, foi el quen chamou), que é unha crueldade alimentar un can con bólas secas. A unha (eu, coma quen di) fáiselle un bolo (seco) na gorxa e pensa nas criaturiñas, infelices elas, que ten ao seu cargo, en se poderei seguir durmindo coa conciencia tranquila, sometendo un día tras outro, dúas veces ao día (nótese), as infelices, criaturiñas elas, coas que comparte eido e, horror dos horrores, á crueldade without borders das bólas secas, e xa se ve (véxome) na praza, mercando produtos frescos de calidade (como?! que non ten o solombo ecolóxico?!) e embutida entre perolos na cociña, preparando menús e dietas equilibradas, nun sen vivir de vapores e pesas e medidas... para facer felices as NOVE infelices criaturiñas NOVE (nunca entendín por que nos carteis das corridas -con perdón- sempre duplicaban o número de touros sometidos a trato cruel pero aquí non imos ser menos) que neste momento están deitadas ao sol mentres eu lle dou á tecla para gañar... para bólas secas.

_______________

O dito, mañá bisté de croca con feixóns verdes e cachelos cocidos, regados con aceite de oliva (virxe e extra). De sobremesa pastel de medula de óso do fémur de vaca criada con música barroca e pastos verdes e extensos ata onde a vista se perde no horizonte. Se alguén se apunta, que avise antes da sete de mañá, que saio pola calada a matar a vaca, antes que amañeza. É isto ou cargar con esa culpa ás costas en forma de croqueta (tamén chamada bóla seca) de Sísifo.

quinta-feira, 7 de abril de 2016

Precipitado

a imaxe: o corpo suspendido no ar

                     nada

o son: o corpo ao bater na auga

terça-feira, 18 de agosto de 2015

Catacrac

Recoller os anacos
e non saber o que facer con eles
por falta de pegamento.

segunda-feira, 11 de maio de 2015

Loa á elite dos alabardeiros (II)

O que máis impresionaba non eran as alfombras, os tapices, as lámpadas, senón os seres humanos que, inmóbiles, contribuían ao decorado, desprovistos por contrato de sensibilidade, convertidos en obxectos, esculturas tricolores aferradas a unha arma inútil. Bonitos quedaban, iso si. Vállanos a poesía dos seus corpos irtos a contrarrestaren as figuras cincentas e reconcentradas, apostadas en cada canto, dos axentes de seguridade.

terça-feira, 5 de maio de 2015

Foto de familia







Familia de ferreiriños subeliños
Desde a fiestra da cociña